Tombul fındık nedir?
Tombul, Fındık Araştırma Enstitüsü'nün tescilli çeşit listesinde yer alan ve ağırlıklı olarak Giresun'da yetiştirilen bir fındık çeşididir; Enstitü'ye göre randımanı yüzde 50-52'dir.
Tombul
Sivri
Yetiştiği yer
Ağırlıklı Giresun; Trabzon'un 5 ilçesi
Hemen hemen bütün yöreler
Randıman
%50-52
%49-50
Yağ oranı
%69-72
%65-68
1 kg'da kabuklu fındık
670-730 adet
580-650 adet
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü çeşit sayfaları. Değerler çeşit ortalamasıdır; kendi partinizin randımanı satışta ayrıca ölçülür.
Tombul, Türkiye'de tescilli fındık çeşitlerinden biridir. Fındık Araştırma Enstitüsü'nün çeşit listesine göre 3 Mayıs 1990'da Enstitü'nün başvurusuyla tescil edilmiştir. Enstitü'nün çeşit sayfasına göre ağırlıklı olarak Giresun ilinde yetiştirilir; doğal yayılımla Trabzon'un Beşikdüzü, Şalpazarı, Vakfıkebir, Çarşıbaşı ve Tonya ilçelerinde de yaygındır.
Adı meyvesinin dolgun şeklinden gelir. Enstitü'nün tanımına göre olgun meyve dolgun ve düzgün şekillidir; tabla kısmına doğru genişler, uca doğru daralarak sivri bir uçla biter. Ortalama boyu 17,58 mm, genişliği 17,04 mm'dir.
Enstitü'nün Verdiği Özellikler
Fındık Araştırma Enstitüsü Tombul için randımanı yüzde 50-52, yağ oranını yüzde 69-72 olarak veriyor. Bir kilo kabuklu Tombul fındıkta 670-730 adet fındık bulunur; kabuk kalınlığı ortalama 1,10 mm'dir ve kolay kırılır. İç zarı ince ve kolay soyulur; Enstitü bu yüzden çeşidi beyazlatmaya elverişli olarak tanımlıyor.
Enstitü, yağ oranının yüksek olmasının mekanik basınca dayanıklılığı azalttığını ve kolay bozulmaya yol açtığını, bu nedenle kırma, ambalajlama, depolama ve taşımada özen gerektiğini belirtiyor. Çeşit periyodisite gösterir, yani ürün miktarı yıldan yıla dalgalanabilir; Enstitü'ye göre iyi ve bakımlı bahçelerde her yıl düzenli ve yüksek verim verir.
Giresun Tombul Fındığı Coğrafi İşareti
"Giresun Tombul Fındığı", TÜRKPATENT'in coğrafi işaret siciline 31 numarayla menşe adı olarak kayıtlıdır. Sicil kaydına göre tescil tarihi 10 Ekim 2001'dir, tescil ettiren S.S. Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği'dir (Fiskobirlik) ve kayıtlı coğrafi sınır Giresun ilidir.
Menşe adı, coğrafi işaretlerin tescil türlerinden biridir; Giresun Tombul Fındığı bu türde kayıtlıdır (TÜRKPATENT kaydı). Bu ad tescilli bir coğrafi işarettir; çeşidin kendisiyle aynı şey değildir. Tombul çeşidi Giresun dışında da yetiştirilebilir, ama coğrafi işaretli adın kullanım koşulları sicil kaydına bağlıdır.
Üretici İçin Pratik Anlamı
Enstitü'nün verdiği yüzde 50-52 randıman, çeşidin ortalama bir özelliğidir. Kendi partinizin randımanı bakım, hasat zamanı ve kurutmaya göre farklı çıkabilir ve satışta ayrıca ölçülür. Kendi kilonuz ve randımanınızla tutarı Fındık Hesaplama aracında görebilirsiniz.
Yağ oranı yüksek olduğu için Enstitü depolama ve taşımada özen öneriyor. Ürününüzü uzun süre bekletecekseniz iyi kurutulmuş olmasına dikkat edin; nem konusunda Rutubet maddesine bakabilirsiniz.
Yaygın Karışıklıklar
Tombul çeşidi ile TMO'nun fiyat duyurularındaki "Giresun kalite" aynı şey değildir. Çeşit, bahçedeki ağacın türünü; kalite ise TMO'nun fiyatlandırma sınıfını gösterir. 2026/27 sezonu için TMO fiyatları yüzde 50 sağlam iç esasına göre Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL'dir. Bakanlık duyurusu bu sınıfların hangi bölgeleri kapsadığını belirtmiyor; ürününüzün hangi sınıftan alınacağını alım noktasından teyit edin.
"Tombul" kelimesi borsa bültenlerinde ürün adı olarak da geçer. Örneğin Düzce Ticaret Borsası bültenlerinde kabuklu fındık "FINDIK KABUKLU TOMBUL (LEVANT)" adıyla yer alır. Bültenleri Fındık Borsası sayfasında görebilirsiniz.
İlgili Terimler
Sık Sorulan Sorular
Tombul fındığın randımanı kaçtır?
Fındık Araştırma Enstitüsü Tombul çeşidinin randımanını yüzde 50-52 olarak veriyor. Bu bir çeşit ortalamasıdır; kendi partinizin randımanı satışta ayrıca ölçülür.
Tombul fındık nerede yetişir?
Enstitü'ye göre ağırlıklı olarak Giresun ilinde; doğal yayılımla Trabzon'un Beşikdüzü, Şalpazarı, Vakfıkebir, Çarşıbaşı ve Tonya ilçelerinde de yaygındır.
Giresun Tombul Fındığı coğrafi işaretli mi?
Evet. TÜRKPATENT siciline 31 numarayla, 10 Ekim 2001 tarihinde menşe adı olarak tescil edilmiştir; tescil ettiren Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği'dir (Fiskobirlik).