Fındık İhracatında Son Durum ve Hedef Pazarlar
İhracat
Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık yüzde 59'unu karşılayan en büyük üretici ve ihracatçıdır. Üretimin büyük bölümü iç fındık ve işlenmiş fındık ürünleri olarak ihraç edilir; bu nedenle ihracat rakamları, hem fındık fiyatlarının hem de bölge ekonomisinin en önemli göstergelerinden biridir.
Son İki Sezonun Rakamları
Karadeniz Fındık ve Mamulleri İhracatçıları Birliği verilerine göre 2024/25 ihracat sezonunda (1 Eylül-31 Ağustos) iç fındık bazında 309 bin ton fındık ihraç edilmiş ve yaklaşık 2,56 milyar dolar gelir elde edilmiştir. 2025/26 sezonunda ise ihracat miktarı 197 bin tona gerilemesine rağmen gelir yaklaşık 2,51 milyar dolarda kalmıştır. Miktardaki düşüşe karşın gelirin korunması, 2025 ilkbaharındaki don nedeniyle azalan rekoltenin fiyatları yükseltmesinin sonucudur.
2026/27 sezonunun ilk ayı olan Eylül 2026'da yaklaşık 18,9 bin ton ihracatla 192 milyon dolar gelir elde edilmiştir; bir önceki yılın aynı ayında bu rakamlar 13,9 bin ton ve 144 milyon dolardı. Yüksek rekolteyle birlikte miktar artarken ton başına gelirin gerilemesi, yeni sezonda fiyatların geçen yılın altında seyrettiğini göstermektedir.
Hangi Ürünler İhraç Ediliyor?
2025/26 sezonunda ihracatın yaklaşık 80,5 bin tonu naturel (çiğ) iç fındık, 39,7 bin tonu işlenmiş fındık (kavrulmuş, zarı soyulmuş, dilimlenmiş gibi) ve 76,9 bin tonu ileri derecede işlenmiş ürünlerden (ezme, pasta ve karışımlar) oluşmuştur. Naturel fındık tek başına ihracat gelirinin yaklaşık yüzde 45'ini sağlamaktadır; bu da ihracatın hâlâ büyük ölçüde ham madde ağırlıklı olduğunu gösterir.
Başlıca Pazarlar
2025/26 piyasa döneminin ilk dokuz ayında Türk fındığının en büyük alıcısı yüzde 27 payla İtalya, ikincisi yüzde 24,9 payla Almanya olmuştur. Fransa (yüzde 6,5), İsviçre (yüzde 6) ve Brezilya (yüzde 5) bu iki ülkeyi izlemiştir. İtalya ve Almanya'nın payının yüksekliği, bu ülkelerdeki güçlü çikolata ve şekerleme sanayisinden kaynaklanır; ihracatın yaklaşık üçte ikisi birkaç Avrupa ülkesinde yoğunlaşmaktadır.
İhracatı Etkileyen Unsurlar
İhracat fiyatlarını belirleyen başlıca unsurlar; Türkiye'nin ve rakip üreticilerin (İtalya, ABD, Azerbaycan, Gürcistan, Şili) rekoltesi, döviz kuru, alıcı sanayinin stok durumu ve gıda güvenliği koşullarıdır. Özellikle Avrupa Birliği'nin aflatoksin üst sınırları, fındığın bahçeden itibaren doğru kurutulup depolanmasını ihracatın ön koşulu hâline getirir. Doğrudan tüketime sunulan fındıkta aflatoksin B1 için kilogramda 5 mikrogram sınırı uygulanmaktadır.
Katma Değer Hedefi
Sektörün uzun süredir dile getirdiği hedef, naturel iç fındık yerine kavrulmuş, ezme, un ve yağ gibi daha fazla işlenmiş ürün ihracatını artırmaktır. Bu ürünlerin bir kısmı ton başına daha yüksek gelir sağlar ve Türkiye'de daha fazla istihdam yaratır. Aylık ihracat rakamlarını ve ülke dağılımını sitemizin Fındık İhracatı sayfasından güncel olarak takip edebilirsiniz.
Kaynaklar