Patoz nedir, fındıkta nasıl kullanılır?
Patoz, harmanda kurutulan fındığı zurufundan ayıran harman makinesidir; fındık hasadının ardından en çok kullanılan makinedir.
Patoz, kurutulmuş zuruflu fındığın döner bir tambur ya da dövücüler yardımıyla zuruftan ayrılmasını sağlayan harman makinesidir. Karadeniz'de patozlar genellikle traktörle çalıştırılır ve köyden köye dolaşarak hizmet verir.
Patozlamanın verimli olması için zurufların yeterince kurumuş olması gerekir. Nemli zuruflar fındıktan zor ayrılır, makinede tıkanmaya ve fındıkların ezilmesine yol açabilir. Patozdan çıkan kabuklu fındık ise kurutmaya devam edilir.
Patoz ücreti bölgeden bölgeye değişir ve genellikle çuval ya da kilogram başına belirlenir. Bazı il ve ilçelerde valilikler, tarım işçisi yevmiyeleriyle birlikte patoz tarifelerini de açıklar. Sitemizin Fındık Yevmiyesi sayfasında açıklanan tarifeler yer almaktadır.
Hasat döneminde patozların yoğun talep görmesi nedeniyle sıra beklenebilir. Bu yüzden üreticilerin hasattan önce patoz sırasını ve ücretini netleştirmesi, fındığın harmanda gereğinden uzun beklemesini önler.
Patoz makinesinin ayarı da önemlidir: tambur hızı ve dövücü aralığı uygun ayarlanmazsa kabuklar çatlayabilir. Çatlak kabuklu fındıklar depolamada daha hızlı nem alır ve kusurlu iç oranını artırarak randımanı düşürebilir.